Một cuộc cải tổ quy mô lớn đang âm thầm diễn ra ngay trong lòng bộ máy tìm kiếm quyền năng nhất thế giới. Để xoa dịu các nhà quản lý châu Âu và tuân thủ các quy tắc chống độc quyền nghiêm ngặt, Alphabet – công ty mẹ của Google – đã chấp nhận thay đổi cấu trúc hiển thị cốt lõi của mình. Thay vì ưu tiên tuyệt đối cho các dịch vụ “cây nhà lá vườn”, gã khổng lồ này sẽ bắt đầu trao thêm quyền hiển thị cho các đối thủ cạnh tranh trong những lĩnh vực hái ra tiền như đặt phòng khách sạn, vé máy bay và nhà hàng. Thực tế cho thấy, đây không chỉ là một thay đổi kỹ thuật đơn thuần, mà còn là một nỗ lực nhằm tránh né những án phạt tài chính khổng lồ có thể lên tới hàng chục tỷ USD đang treo lơ lửng trên đầu tập đoàn.
Google chấp nhận nhường chỗ cho đối thủ trên trang kết quả
Điểm đáng tiền nhất trong kế hoạch đại tu lần này chính là việc thay đổi hoàn toàn cách mà người dùng tiếp cận thông tin khi tìm kiếm các dịch vụ du lịch và ẩm thực. Thay vì phải cuộn chuột qua nhiều tầng lớp để tìm thấy các trang web so sánh giá độc lập, người dùng tại châu Âu sẽ sớm thấy các dịch vụ đối thủ xuất hiện ngay tại vị trí “đắc địa” nhất của trang kết quả. Thực tế cho thấy, các công cụ tìm kiếm dọc chuyên biệt sẽ được hiển thị mặc định cho các truy vấn có liên quan, đặt chúng nằm cạnh hoặc thậm chí phía trên các mô-đun dữ liệu của chính Google. Đây là một sự nhượng bộ chưa từng có, cho thấy Google sẵn sàng thay đổi cả kiến trúc sản phẩm cốt lõi vốn là nền tảng kinh doanh lâu đời của mình để thỏa mãn các yêu cầu pháp lý khắc nghiệt từ phía Brussels.
Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến đi, chẳng hạn như tìm kiếm khách sạn tại Paris hoặc chuyến bay tới Berlin, giao diện mới sẽ không còn chỉ hiển thị bảng giá từ dịch vụ của riêng Google. Thay vào đó, các nền tảng so sánh uy tín của đối thủ sẽ được đưa lên vị trí hàng đầu hoặc nằm xen kẽ để người dùng dễ dàng lựa chọn. Chưa dừng lại ở đó, Google sẽ triển khai thử nghiệm này theo từng giai đoạn, bắt đầu từ phân khúc lưu trú khách sạn trước khi mở rộng sang các danh mục khác như vé máy bay và ăn uống. Sự thay đổi này giúp người dùng có cái nhìn khách quan hơn, giúp họ tiếp cận được nhiều nguồn thông tin đa dạng thay vì chỉ bị giới hạn trong hệ sinh thái của một nhà cung cấp duy nhất. Đối với những bà nội trợ hay người dùng phổ thông, việc có thêm nhiều sự lựa chọn hiển thị ngay trước mắt sẽ giúp họ dễ dàng săn được những ưu đãi tốt nhất mà không tốn quá nhiều thời gian tìm kiếm tỉ mỉ.
Áp lực từ Đạo luật DMA và bài toán kinh tế của Alphabet
Nguyên nhân sâu xa của cuộc cải tổ này bắt nguồn từ Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) của Liên minh Châu Âu, một bộ quy tắc nhằm kiềm tỏa quyền lực của các “người gác cổng” kỹ thuật số. Các nhà quản lý tại Brussels cho rằng việc Google ưu tiên các dịch vụ của chính mình đã tạo ra lợi thế cấu trúc không công bằng, làm hạn chế sự phát triển của các nền tảng chuyên biệt khác. Thực tế cho thấy, việc vi phạm các quy tắc này mang lại rủi ro tài chính cực kỳ lớn cho Alphabet. Theo luật định, các công ty có thể bị phạt tới 10% doanh thu hàng năm trên toàn cầu nếu không tuân thủ. Đối với một tập đoàn có quy mô doanh thu khổng lồ, đây là một con số đủ để gây chấn động bất kỳ hội đồng quản trị nào và ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị cổ phiếu trên thị trường.
Thực tế cho thấy, đây không phải lần đầu tiên Google rơi vào tầm ngắm của các cơ quan quản lý châu Âu. Kể từ năm 2017 đến nay, hãng đã phải chi trả tổng cộng khoảng 9,71 tỷ Euro (tương đương hơn 11 tỷ USD) tiền phạt cho các hành vi liên quan đến độc quyền quảng cáo và phần mềm di động. Mặc dù Alphabet đã từng đề xuất nhiều khung tuân thủ kể từ năm ngoái, nhưng các đối thủ cạnh tranh vẫn cho rằng những thay đổi đó chưa thực sự mang lại sự chuyển biến về mặt cấu trúc. Bản cập nhật giao diện tìm kiếm lần này được đánh giá là nỗ lực cụ thể và quyết liệt nhất của hãng cho đến thời điểm hiện tại. Việc chấp nhận sửa đổi sản phẩm chủ lực cho thấy Google coi trọng việc duy trì thị phần tại châu Âu hơn là mạo hiểm đối đầu với một làn sóng trừng phạt mới có thể bòn rút ngân sách của hãng thêm hàng tỷ USD nữa.
Tóm lại, việc Google thay đổi giao diện tìm kiếm tại châu Âu là một minh chứng cho thấy kỷ nguyên của những đặc quyền dành cho các ông lớn công nghệ đang dần khép lại. Lời khuyên thực tế cho người dùng là hãy tận dụng sự đa dạng mới này để tìm kiếm cho mình những ưu đãi tốt nhất từ nhiều nguồn khác nhau thay vì chỉ tin vào kết quả hiển thị đầu tiên. Đối với các doanh nghiệp nhỏ trong ngành du lịch và dịch vụ, đây là cơ hội vàng để gia tăng khả năng hiển thị trên một sân chơi công bằng hơn trước đây. Quý khách có muốn tôi hỗ trợ phân tích thêm về cách mà sự thay đổi này ảnh hưởng đến các chiến dịch marketing trực tuyến của các doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường châu Âu không?