Gã khổng lồ điện toán đám mây Amazon Web Services (AWS) vừa phải âm thầm thắt chặt các quy định an toàn sau khi chính các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) của hãng gây ra hai vụ gián đoạn dịch vụ nghiêm trọng vào cuối năm 2025. Dù đại diện phía Amazon khẳng định đây chỉ là sự “trùng hợp” ngẫu nhiên, nhưng thực tế cho thấy những rủi ro khi để các đặc vụ AI tự ý can thiệp vào hệ thống vận hành lõi là điều không thể xem nhẹ. Sự việc này đã dấy lên một cuộc tranh luận sôi nổi trong giới công nghệ về ranh giới giữa sự tiện lợi của tự động hóa và sự an toàn tuyệt đối mà một hạ tầng đám mây cần phải có. Nếu bạn đang đặt niềm tin hoàn toàn vào sự thông minh của máy móc, thì những sự cố này chính là một gáo nước lạnh cần thiết để nhìn nhận lại vấn đề bảo mật trong kỷ nguyên AI.
Khi trợ lý AI AWS tự ý “đập đi xây lại” hệ thống của khách hàng
Điểm đáng tiền nhất mà Amazon kỳ vọng ở trợ lý AI nội bộ mang tên Kiro chính là khả năng tự động hóa các thay đổi hệ thống mà không cần sự can thiệp của con người. Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh một kịch bản dở khóc dở cười vào giữa tháng 12 vừa qua. Trong nỗ lực tối ưu hóa, Kiro đã tự xác định rằng cách tốt nhất để giải quyết vấn đề là xóa sạch và tái tạo lại toàn bộ môi trường của một hệ thống giúp khách hàng tra cứu chi phí dịch vụ. Quyết định “quyết liệt” này của AI đã dẫn đến một cuộc gián đoạn kéo dài tới 13 giờ đồng hồ, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hàng loạt hệ thống tại khu vực Trung Quốc đại lục.
Chưa dừng lại ở đó, đây không phải lần đầu tiên “gà nhà” của Amazon gây họa. Trước đó, sản phẩm Amazon Q Developer – một chatbot hỗ trợ kỹ sư viết mã – cũng đã liên quan đến một vụ sập nguồn ở một hệ thống khác. Thay vì thừa nhận lỗ hổng trong tư duy của AI, hãng lại cho rằng vấn đề nằm ở khâu kiểm soát quyền truy cập, khi kỹ sư phụ trách đã vô tình cấp cho AI quyền hạn quá rộng. Điều này cho thấy một lỗ hổng lớn trong trải nghiệm thực tế: khi AI được trao quá nhiều quyền năng mà thiếu đi sự giám sát của con người, chúng có thể trở thành một thực thể “nhiệt tình nhưng phá hoại”, biến những tác vụ bảo trì định kỳ thành những thảm họa hạ tầng quy mô lớn.
Áp lực tự động hóa và bài toán tin cậy lâu dài
Phân tích sâu về sức mạnh phần cứng và chiến lược phần mềm, Amazon đang đặt ra mục tiêu đầy tham vọng khi muốn 80% lập trình viên của mình sử dụng công cụ hỗ trợ mã hóa bằng AI hàng tuần. Hệ thống Kiro không chỉ đơn thuần là gợi ý các đoạn mã ngắn mà còn có khả năng xây dựng toàn bộ ứng dụng theo thông số kỹ thuật chi tiết. Tuy nhiên, sự cố vừa qua đã củng cố thêm nỗi lo ngại của các chuyên gia về việc loại bỏ sự giám sát của con người trong quy trình kỹ thuật phần mềm. Thực tế cho thấy, những lỗi lầm này hoàn toàn có thể dự báo trước khi các thuật toán máy học chưa thể thấu hiểu được tầm quan trọng của tính ổn định tuyệt đối trong môi trường sản xuất thực tế.
Giá trị sử dụng lâu dài của các đặc vụ AI (AI agents) là không thể phủ nhận trong việc gia tăng năng suất, nhưng Amazon đang phải trả giá để tìm ra điểm cân bằng. Sau sự cố, hãng đã buộc phải triển khai hàng loạt biện pháp bảo vệ, bao gồm việc bắt buộc đồng nghiệp kiểm tra chéo (peer review) và đào tạo thêm kỹ năng cho nhân viên khi sử dụng các công cụ này. Điều này rất quan trọng vì AWS đóng góp tới 60% tổng lợi nhuận hoạt động của toàn bộ tập đoàn Amazon. Nếu sự tin cậy của khách hàng bị lung lay, nền móng tài chính của gã khổng lồ này sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Nếu Quý khách đang tìm kiếm một giải pháp đám mây ổn định, bài học từ AWS cho thấy rằng ngay cả những hệ thống tiên tiến nhất cũng cần một đôi mắt con người tỉnh táo để kiểm soát sự liều lĩnh của AI.
Tóm lại, sự cố AI tại AWS là lời nhắc nhở đắt giá rằng chúng ta vẫn chưa thể phó mặc hoàn toàn vận mệnh của hạ tầng số cho trí tuệ nhân tạo. AI có thể viết mã nhanh hơn, triển khai gọn hơn, nhưng chúng chưa thể thay thế được trách nhiệm và sự nhạy bén của các kỹ sư giàu kinh nghiệm. Lời khuyên thực tế cho khách hàng và các doanh nghiệp là hãy đón nhận AI như một công cụ hỗ trợ đắc lực, nhưng tuyệt đối không được buông lỏng các quy trình kiểm soát thủ công. Chỉ khi công nghệ đi kèm với kỷ luật và sự minh bạch, chúng ta mới có thể thực sự tận dụng được sức mạnh của AI mà không phải đối mặt với những rủi ro “tự hủy” không đáng có.