Microsoft vừa chính thức kích hoạt lộ trình chấm dứt kỷ nguyên của các trình điều khiển (driver) máy in truyền thống, một kế hoạch vốn đã được nhen nhóm từ gần ba năm trước. Bắt đầu từ tháng 1 năm 2026, gã khổng lồ phần mềm sẽ ngừng phân phối các driver máy in “chính thức” mới thông qua hệ thống Windows Update. Đây được xem là nỗ lực quyết liệt nhằm dọn dẹp đống đổ nát của các tiêu chuẩn cũ kỹ, hướng tới một hệ thống in ấn đồng nhất, an toàn và ổn định hơn cho hàng tỷ người dùng toàn cầu. Tuy nhiên, thay vì tạo ra một cuộc “tuyệt chủng” thiết bị phần cứng như nhiều người lo ngại, hãng đang triển khai một quá trình chuyển đổi chậm rãi và thận trọng để đảm bảo những chiếc máy in đời cũ vẫn có thể tiếp tục công việc của mình.
Microsoft và lộ trình khai tử driver máy in kế thừa
Thực tế cho thấy, việc in ấn trên Windows từ lâu đã là một trải nghiệm gây mệt mỏi với vô số loại driver V3 và V4 khác nhau, thường xuyên gây ra các lỗi xung đột hệ thống. Theo lộ trình mới nhất, kể từ sau bản cập nhật ngày 15/1/2026, Windows 11 và Windows Server 2025 sẽ không còn cho phép cài đặt các driver máy in mới qua Windows Update. Bước đi tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 7/2026, khi Windows được cấu hình để ưu tiên tuyệt đối cho trình điều khiển lớp Windows IPP tích hợp sẵn. Và đến giữa năm 2027, toàn bộ hệ thống Windows Update sẽ chính thức nói lời chia tay với các driver máy in mới, ngoại trừ các bản vá bảo mật khẩn cấp.
Tuy nhiên, nếu bạn đang sở hữu một chiếc máy in “nồi đồng cối đá” từ thập kỷ trước, đừng quá lo lắng. Hãng xác nhận rằng người dùng vẫn có thể cài đặt các driver hiện có từ Windows Update và các nhà sản xuất vẫn được phép phân phối gói cài đặt trực tiếp cho khách hàng. Điểm đáng tiền nhất của sự thay đổi này chính là việc phổ cập chuẩn IPP (Internet Printing Protocol) mà hãng đã giới thiệu từ bản Windows 10 21H2. Chuẩn này giúp các thiết bị tuân thủ Mopria có thể kết nối và in ấn ngay lập tức mà không cần cài đặt thêm các bộ phần mềm cồng kềnh, rắc rối từ bên thứ ba.
Giá trị thực tế và những rào cản từ tương lai
Phân tích sâu về hiệu năng, việc chuyển sang trình điều khiển lớp IPP giúp loại bỏ nhu cầu về các driver truyền thống và những phần mềm đi kèm vốn thường gây nặng máy. Thay vào đó, các hãng sản xuất máy in sẽ chuyển sang cung cấp trải nghiệm tùy chỉnh thông qua các ứng dụng UWP trên Microsoft Store. Điều này không chỉ giúp hệ thống sạch sẽ hơn mà còn tăng cường khả năng bảo mật, vốn là điểm yếu cố hữu của các tiện ích Win32 cũ kỹ. Nếu bạn đang tìm kiếm sự ổn định lâu dài, việc ưu tiên các dòng máy in hỗ trợ chuẩn Mopria sẽ là quyết định đầu tư thông minh cho tương lai.
Thế nhưng, khoảng cách từ lý thuyết đến thực tế vẫn còn khá xa. Dù Microsoft rất nỗ lực vẽ ra viễn cảnh in ấn hiện đại, nhưng thực tế cho thấy ngay cả những dòng máy in đa năng đời mới nhất vẫn buộc người dùng phải tải về các bộ phần mềm Win32 nặng nề để khai thác hết tính năng. Thậm chí, nhiều ứng dụng máy in trên Microsoft Store hiện nay vẫn bị đánh giá thấp về trải nghiệm người dùng và chưa thực sự tương thích tốt với Windows 11. Điều này cho thấy, dù hãng đã quyết tâm khai tử các tiêu chuẩn cũ, nhưng để tiến tới một thế giới in ấn thực thụ, cả gã khổng lồ phần mềm lẫn các nhà sản xuất máy in vẫn còn rất nhiều việc phải làm trong những năm tới.
Tóm lại, sự thay đổi từ Microsoft là một bước đi tất yếu để hiện đại hóa hệ điều hành. Trong giai đoạn chuyển giao này, lời khuyên thực tế nhất dành cho bạn là hãy luôn giữ lại các bộ cài đặt driver máy in hiện có và ưu tiên lựa chọn thiết bị mới dựa trên chuẩn IPP để đảm bảo sự tương thích tối ưu nhất cho công việc hằng ngày.